Ахмет Байтұрсынұлы. Сиыр қандай жануар?

Сиыр да жер жүзіне жайылған хайуандардың бірі. Сиырды адам қай уақытта қолға үйреткені белгісіз, мұнан 6 мың жыл бұрын Қытайда Құңси деген патша болған. Сол патшаның заманында Қытай жұртының малданғаны сиыр екені белгілі. Бұрынғы Мысыр жұртының да байлығы сиыр болғаны мағлұм. Грек, рум сияқты көне халықтарда сиыр малданғаны туралы мағлұматтар көп. Қалайда, сиырды малдану ерте […]

Толығырақ

Ыбырай Франклин туралы не жазған?

Вениямин Франклин деген даңқты білім иесі, Америка жұртының кісісі, он сегіздегі жас күнінде, Медера деген қаланың бір қарт адамына қонақ болып, шығар уақытта қарт ішкергі бір есіктен шығарып салуға алып келіпті. Франклин бұл кісіге сөйлесе келе жатып, алдында не барын аңғармай, есікке жақындағанда қарт дауыстапты: – Еңкей, еңкей – деп. Сүйдегенше болмай, есік аласа екен, […]

Толығырақ

Әкесі оқысын, баласы тоқысын (математикалық есептер)

Қанша шырақ қалды? Үш шырақ жанып тұрды Бір шырақ өшіп қалды. Неше шырақ қалды?   Қанша үйрек қалды? Аспанда бес үйрек ұшып бара жатты. Аңшы бір үйректі атып алды. Неше үйрек қапды?   Әжесі мен Медет Әжесі Медетке үш алмұрт берді. Медет бір алмұртты жеп қойды. Неше алмұрт қалды? Жауап: Екі алмұрт. Бағаларын тап Бір алма, […]

Толығырақ

Ахмет Байтұрсынұлы. Жылқының адамға қандай пайдасы бар?

Жылқы жер жүзіне түгел жайылған хайуанның бірі. Адам жүрген жерінде жылқы жоқ жер аз. Жылқының түп атасы құлан деп айтылады. Құланды қолға үйретіп, бағып, баптап, жетілдіріп, жылқыға айналдырған монғол мен арий жұрттары болған. Сондықтан жылқының түп атасы екіге бөлінеді: монғол жылқысы, арий жылқысы. Басқа жұрттарға жылқы осылардан тараған. Монғол жылқыны қолға үйреткелі мұнан 8 мың […]

Толығырақ

Түлкі әділ, қой ұры ма?

Шақырды Қарашекпен Қойды сотқа, Күймей ме біреу үшін біреу отқа, Белгілі Қойдың тауық жемейтіні, Жазықсыз жаза тартқан пенде жоқ па? Түлкі екен судьясы «теңшіл» деген, Атақтан сау емес ед «жемшіл» деген. Бір күні талапкер мен жауапкерге Шақыру қағаз шықты келсін деген. Екеуі айтқан күні сотқа келді, Түлкі екең Қойды көріп, көңілденді. Тексеріп арлы-берлі жауап алып, […]

Толығырақ

Әкелердің назарына: Мағжанның «Педагогикасымен» танысуды бастаймыз

Біздің балаларымыз тұрмақ, көбіміз әлі күнге дейін Мағжан Жұмабаевты қазақ поэззиясының белді өкілі ретінде ғана танимыз. Бірақ Әбілмағжан тек ақын емес. Ол кешегі кезеңде ағартушы, Алаш қайраткері, педагог деген құрметті атттарды қимаған теріс саясаттың шолақ ісі еді… Бүгін сол қайраткер Мағжанның «Педагогика» атты танымдық бағыттағы кітабымен танысуды бастасақ деймін. Бұл ретте еңбектегі ең қажетті, мына […]

Толығырақ

Амангелді Айталы: «Үштілділік саясатты түгел қолдамаймын»

«Үштілділік саясатты түгел қолдамаймын. Халықтың көбі қолдамайды. Себебі, әлемде үш тілде оқытудың өзі сирек кездесетін тәжірибе. Әлемде негізінен екі тіл оқытатын тәжірибе кең тараған. Соның бірі мына Канада мемлекеті. Канада да негізінен екі тілде сөйлейді. Ағылшын тілді канадылықтар бар және француз тілді канадылықтар бар. Француз тілді канадылықтар ағылшын тілін білуі керек. Ағылшын тілді канадалықтар француз […]

Толығырақ

Рәбиға Сыздықова: «Үш тілді бірден оқытқанда баланың ана тілі болмайды»

Менің ойымша, балабақшада, бастауыш мектепте ағылшын тілін мүлде оқытпау керек. Латын жазуына негізделген қазақ сөздерін сауатты жазып, оқып дағдылана қоймаған балаға ағылшын тілін үйретуге болмайды. Тілдік санада ағылшын тілінің әріптері сақталып қалған балалар кейін қазақ тілін үйренген кезде ол таңбаның басқаша дыбысталатынын қабылдай алмай, шатастыратын болады. Бала бастауыш мектепте қазақ тілі бойынша сауатты жазып, әбден […]

Толығырақ

Әкенің баласына үйретер 3 нақылы

Сананы тұрмыс билеген шақта бала тәртібін бақылауға уақыт табу əлдеқайда қиын. Соған қарамастан әкенің тәрбие ісіндегі рөлі шешеден кем түспейтінін ескере бермейміз. Сөйтсек, кез-келген әке үйіне сырттан шаршап-шалдығып келгеніне қарамастан әр күн сайын балаларымен қарым-қатынас жасап отыруы біз ойлағаннан әлдеқайда маңызды екен. Осы себепті әке мен бала арасындағы сабақтастық сақталып, мейірім еселеніп, арадағы сүйіспеншілік беки […]

Толығырақ

Азамат Битан. Қазақтың бір нақылының мән-мағынасы

Қазақ – ұрпақ тәрбиесіне әуелден ұқыпты қараған халық. Данышпан ата-әжелеріміз: «Балаңды бес жасқа дейін патшаңдай күт, бес жастан он бес жасқа дейін құлыңдай жұмса, он бес жастан асқасын досыңдай сырлас» деген екен. Бала тәрбиесі ісінде үлкен рөл атқаратын осынау нақыл сөз туралы тарқатып жазып көрейін.                     […]

Толығырақ